WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI FINANSOWEJ PDF Drukuj

 

 

Wskaźnik bieżącej płynności jest stosunkiem aktywów bieżących do zobowiązań krótkoterminowych. Natomiast różnicę między aktywami bieżącymi i zobowiązaniami krótkoterminowymi definiuje się jako kapitał obrotowy netto (kapitał pracujący). Do aktywów bieżących zalicza się: zapasy, należności, środki pieniężne i inne aktywa (np. rozliczenia międzyokresowe czynne). Na ogół są one pojmowane jako rezerwa, z której mogą być zapłacone zobowiązania krótkoterminowe (roczne lub kilkumiesięczne). Wynika z tego, że wysoki wskaźnik bieżącej płynności stanowi rodzaj marginesu bezpieczeństwa dla kredytodawców udzielających kredytów krótkoterminowych. Jest on miernikiem zdolności firmy do spłaty wymagalnych zobowiązań ze środków, które będą na to przeznaczone w trakcie normalnego funkcjonowania firmy.



Wskaźnik bieżącej płynności (WBP) oblicza się według wzoru:


WBP = MO/ZK



gdzie:


MO - majątek obrotowy (aktywa bieżące)
ZK - zobowiązania krótkoterminowe
WBP- wskaźnik bieżącej płynności

 

Wskaźnik bieżącej płynności nie powinien być zbyt wysoki (np. powyżej 3). ponieważ oznacza to, że firma nie wykorzystuje efektywnie swoich aktywów. Niski wskaźnik oznacza natomiast, że firma może nic posiadać wystarczających zasobów gotówkowych do regulowania krótkoterminowych zobowiązań i uzależnia ich regulowanie od bieżącego napływu gotówki ze sprzedaży
Wskaźnik podwyższonej płynności jest obliczany jak  wskaźnik poprzedni, ale po uprzednim odjęciu zapasów i przedpłat, jak na przykład ubezpieczenia na przyszły rok. Zapasy, jako najmniej płynny składnik majątku obrotowego nie są traktowane, jako źródło gotówki do natychmiastowego regulowania zobowiązań bieżących.


Wskaźnik podwyższonej płynności oblicza się na podstawie wzoru:



WPP = (MO-Z-Rmo)/ZK



gdzie:
Z - zapasy,
Rmo - rozliczenia miedzyokresowe czynne,                            
WPP – wskaźnik podwyższonej płynności.


Wskaźnik „szybki" odzwierciedla przekonanie analityków, że zapasy i rozliczenia miedzyokresowe czynne (nakłady przyszłych okresów) nie mogą być podstawą do realizacji zobowiązań krótkoterminowych. Dlatego też wskaźnik ten opiera się na aktywach, które łatwiej można zamienić na gotówkę. Jest on bardziej wymagającą miarą płynności, niż wskaźnik bieżący. Uważa się, że optymalny poziom tego wskaźnika wynosi l. Wskaźnik podwyższonej płynności wynoszący l pokazuje, że firma może szybko sprostać bieżącym zobowiązaniom. Wskaźnik ten może przyjmować wartości nieco powyżej l.
Jeśli wskaźnik bieżącej płynności jest wysoki a wskaźnik podwyższonej płynności niski to oznacza, że firma utrzymuje zbyt wysoki poziom zapasów, w których „zamrożone" są środki obrotowe.
Wskaźniki sprawności działania, zwane też wskaźnikami aktywności, informują o zdolności do generowania sprzedaży przez zasoby firmy.



Do wskaźników sprawności działania zalicza się przede wszystkim:

- cykl inkasa należności w dniach lub obrotu należnościami,

- zapasy w dniach, obrotu zapasami,

- wskaźniki rotacji aktywów ogółem,

- wskaźnik wykorzystania środków trwałych.


Wskaźniki te określają relacje między przychodami ze sprzedaży a posiadanymi przez firmę aktywami (lub składnikami tych aktywów) oraz informują o efektywności ich wykorzystania.

Cykl inkasa należności w dniach, przeciętny okres ściągania należności  to relacja stanu należności do przeciętnej dziennej wartości sprzedaży. Zwykle przyjmuje się przeciętny stan należności w danym roku, liczony jako średnia stanu należności na początku i końcu roku, ale można również wziąć pod uwagę stan należności na koniec roku. Wskaźnik ten informuje, jak długo przeciętne firma oczekuje na wpływ środków pieniężnych za sprzedane produkty jest on porównywany ze średnim dla branży okresem kredytowania od biorców, tj. z okresem, na jaki jest udzielany kredyt kupiecki.


Przeciętny okres ściągania należności oblicza się według wzoru:



CIN = NALEŻNOŚCI/(SPRZEDAŻ X 360 DNI)




gdzie:

CIN – cykl inkasa należności


Przeciętny okres ściągania należności nie powinien być zbyt długi, tj. dłuższy od średniego okresu kredytowania firmy przez jej dostawców, gdyż \wówczas firma jest zmuszona zaciągać kredyty na finansowanie swej działalności  bieżącej  i  nadmiernych należności u odbiorców. Należy zwrócić uwagę na pewną niedoskonałość omawianego wskaźnika. Jako wartość sprzedaży we wskaźniku przyjmuje się całą sprzedaż, a nie tylko tę jej część, która jest realizowana na zasadach kredytowych (informacje na ten temat są czasem trudno dostępne). To powoduje, że przeciętny okres ściągania należności nie daje precyzyjnej informacji o polityce kredytowania odbiorców przez firmę.

Wskaźnik zapasy w dniach jest to relacja stanu zapasów do przeciętnej dziennej wartości sprzedaży. Poziom tego wskaźnika informuje, jak długo przeciętnie zapasy oczekują na sprzedaż.


Wskaźnik zapasy w dniach oblicza się według formuły:


ZAPASY W DNIACH = ZAPSADY/(SPRZEDAŻ/360 DNI)


Wskaźnik rotacji (obrotu) jest to relacja wartości sprzedaży do stanu posiadanych przez Firmę zapasów. Poziom tego wskaźnika informuje o gospodarce zapasami w firmie. Jego wartość musi być porównywana w branży. Wysoki poziom wskaźnika oznacza, że firma sprawnie gospodaruje zapasami - nie ma nagromadzonego nadmiaru zapasów. Zbyt wysoki jednak poziom wskaźnika nie jest pożądany, gdyż może to oznaczać niedostateczny stan zapasów w firmie, grożący zakłóceniami w produkcji lub dostawach dla odbiorców.


Wskaźnik obrotu zapasami oblicza się następująco:


WSKAŹNIK OBROTU ZAPASAMI = SPRZEDAŻ/ZAPASY




Wskaźnik ten można obliczać zarówno według stanu zapasów na koniec danego roku sprawozdawczego, jak i można przyjąć przeciętny poziom zapasów. Przeciętny poziom zapasów stanowi średnią stanów zapasów na początku i końcu danego roku. Należy także zauważyć, że niekiedy spotyka się odmienną formułę lego wskaźnika:



WSKAŹNIK ROTACJI ZAPASÓW = KOSZT WYTWORZENIA SPRZEDANYCH WYROBÓW/ZAPASY


Wskaźnik ten jest określony jako relacja kosztów wytworzenia sprzedanych produktów w danym roku do stanu zapasów (na koniec roku lub średnia stanów zapasów na początku i końcu danego roku). Jest to o tyle lepszy wskaźnik od poprzedniego (sprzedaż/zapasy), że zapasy zwykle wyceniane są po koszcie ich wytworzenia. Natomiast umieszczenie przeciętnego stanu zapasów jest szczególnie ważne w tych firmach, gdzie występuje znaczna sezonowość sprzedaży. Wskaźnik rotacji aktywów ogółem jest to relacja między wartością sprzedaży a stanem aktywów ogółem. Wskaźnik ten informuje o sprawności wykorzystania aktywów firmy, a więc o tym, jak przyczyniają się one do generowania przychodów ze sprzedaży.


Formuła wskaźnika rotacji aktywów:



WSKAŹNIK ROTACJI AKTYWÓW = SPRZEDAŻ/ZAPASY OGÓŁEM


Wskaźnik ten informuje, ile razy sprzedaż netto jest większa od aktywów. Jego wielkość w dużym stopniu zależy od specyfiki branży. W przemysłach o wysokiej kapitałochłonności jest niski, natomiast w przemysłach o dużym udziale pracy ludzkiej i niskiej kapitałochłonności jest wysoki.

Wskaźnik rotacji środków trwałych jest to relacja między wartością sprzedaży a stanem środków trwałych firmy. Wskaźnik ten informuje o produktywności środków trwałych. Określa on wartość sprzedaży przypadającą na l złotówkę zaangażowanego majątku trwałego.


Formuła wskaźnika rotacji środków trwałych:


WSKAŹNIK ROTACJI ŚRODKÓW TRWAŁYCH = SPRZEDAŻ NETTO/STAN ŚROD. TRW. NETTO



Poziom tego wskaźnika jest uzależniony od kapitałochłonności procesu wytwarzania. Należy zauważyć, że środki trwałe w tej formule są ujęte według wartości netto. Może to prowadzić do błędnych wniosków w interpretacji wskaźnika rotacji środków trwałych, ponieważ wraz ze wzrostem stopnia umorzenia środków trwałych rośnie jego produktywność.

Wskaźnik rotacji majątku obrotowego wyraża relacje między wartością sprzedaży a średnim stanem majątku obrotowego. Wskaźnik ten określa szybkość obrotu aktywów płynnych przedsiębiorstwa i informuje, ile razy w ciągu roku następuje odtworzenie tego majątku poprzez sprzedaż wyrobów i usług.


WSKAŹNIK ROTACJI MAJĄTKU OBROTOWEGO = SPRZEDAŻ NETTO/ŚREDNI STAN MAJĄTKU OBROTOWEGO



Porównanie wskaźnika rotacji majątku obrotowego ze średnią w branży pozwala ocenić jego poziom i jeśli jest znacznie niższy, to należy szukać przyczyn tych różnic. Tkwią one zwykle w nadmiernych zapasach, wysokim stanic należności uzasadnionym polityką pieniężną bądź, nieprawidłową windykacją należności.

Wskaźniki struktury finansowej informują, z jakich źródeł przedsiębiorstwo finansuje swoje aktywa. Na podstawie tych wskaźników można ustalić strukturę kapitału przedsiębiorstwa.